Onderweg: wat maakt een wandeling tot een pelgrimsreis

Wandelen doe ik al jaren. Wandelen van hostel tot hostel kennen we ook van vakanties in Engeland en Luxemburg. Maar wat is nu het verschil tussen een wandeling en een pelgrimstocht. Het antwoord is lastig te geven. Meningen zijn erg verschillend. De een zegt, een lange tijd van huis om zo het gewone leven een tijd los te laten. Andere zeggen dat ze geroepen worden om te gaan. Iets zegt hun dat het nu de tijd is om te gaan. Gemeenschappelijke hebben alle meningen dat het gaat om een langere tijd los te zijn van gezin, werk en andere verplichtingen. Het moet wel gaan om een reis. Anders kun je zeggen dat je tijdelijke ergens anders woont. Het loslaten gaat verder dan alleen werk etc. Je gaat op reis met je rugzak en het onbekende tegemoet.
Het onbekende kan voor iedereen verschillend zijn. Van niet weten waar je zult slapen tot voor het eerst zelf iets bestellen in het buitenland. Ook het loskomen is voor iedereen anders. Van echt een tijd afscheid nemen tot in plaats van elkaar zien dagelijks een appje.
Er zijn geen regels. Misschien de regel dat je de laatste 100 km van de Camino Frances 2 stempels per dag moet hebben om in aanmerking te komen voor een Compostela als je loopt en 200 km als je fietst.

Het meest ideale is als je langere tijd van huis kunt gaan, met je rugzak en wat geld en dan maar op je af laat komen wat de weg je brengt. "Der weg ist das Ziel!" . Bij dit loslaten hoort dat je geen herbergen reserveert en je eigen rugzak draagt. Je reisgenoten zijn de medepelgrims. En ontberingen als warmte en kou, een onderdeel van de weg.  Je laat je voeren op de cadans van het opstaan, het lopen, aankomen, eten, slapen en weer opstaan. En je helpt elkaar daar waar nodig. Er ontstaan nieuwe vriendschappen.

Sommige mensen zijn in bovengenoemde "regels" rigide.  Als je je niet houdt aan deze ongeschreven afspraken ben je geen pelgrim. Dat is nu wel het dilemma, want voor iedereen is de situatie anders. De een kan meer dan een ander.
Wat dat betreft vind ik, lijkt de Camino op constructivistisch leren. Je leert nieuwe dingen, die je  uitprobeert in je eigen context van je werk. Jou werk in jou omgeving is leidend voor je leerproces. Of althans zou de Camino moeten zijn. Jou eigen situatie bepaalt je manier van pelgrimeren. Een paar grove spelregels: 1 Nacht in een herberg, 's morgens om 8 uur weg zijn en je slaapt bij elkaar op een zaal.

Je kunt je etappes zou lang maken als je zelf wilt. Ben je niet instaat om je rugzak te dragen, dan stuur je deze met met de Jaccotrans. Kun je niet zonder slaap, dan neem je een nachtje een hotel. Heb je geen weken vrij, dan ga je toch wat minder. Op deze wijze is een Camino mogelijk voor iedereen.

Af en toe zie je een bus stoppen op de Camino. Een groep reizigers stapt uit en loopt een stuk en de bus haalt ze na een paar km weer op. Sommige doen er meewarig iover. Iedereen doet zijn Camino op zijn eigen wijze. Misschien is een lange tocht niet weggelegd voor deze mensen. En op deze wijze proeven ze er wel aan.
Net als het gebruik van een taxi. Aan de buitenkant weet jij niet wat er aan de hand is. Wie weet hoelang iemand al loopt met pijnlijke knieën. Dat oordelen over of iemand nou meer of minder een pelgrim is, is niet des Camino!

Dan hebben we het hier in dit stuk nog niet eens over of een pelgrimstocht een religieus of spirituele karakter moet hebben of kan hebben. Het gaat te ver om hier nu op in de gaan, maar ik zie zelf gebeuren dat als mensen gaan om sportieve of culturele redenen er toch na een paar weken wat spiritueels ontstaat of gebeurt.

Door de digitale tijd verandert er er wel wat. Ging ik eerst op pad met dagelijks een SMSje. Nu staat de app als ik niet uitkijkt de hele dag aan. Ik merk dat ik een bar bijna uitzoek op het wel of niet hebben van wifi. Dat maakt het loskomen van werk en thuis wel veel moeilijker. Lang heb ik ook getwijfeld over of ik wel of niet een blog zou maken. Ik heb alle keren nog geschreven. Maar een keer niet digitaal. Daar heb ik nu wel spijt van, want ik merk dat je toch niet alles gaat uittikken thuis. Ik geniet altijd weer als de verhalen thuis nalees. Bijna alsof ik op reis ben.
Maar het direct beschikbaar hebben van internet maakt het loskomen van thuis wel moeilijker. Zelf heb ik er voor gekozen om mijn werkmail uit te zetten, niet te kijken op Pintererst en mijn werkblog. Verder is de wifi zo beperkt dat alle andere opties van de ipad het toch niet doen. De eerste dagen was het lastig, maar gaande weg kon ik het beter loslaten en verloor ik zelfs mijn interesse erin.
De volgende keer neem ik de ipad niet meer mee. De blog waar ik nu in werk kan ook op mijn iPhone en dan is de ipad niet meer nodig.

Wil je eruit halen wat er in zit, dan is het fijn dat je met alle facetten van het pelgrimeren kunt ervaren. Lang van huis zijn. Echt loslaten. Samen lopen, alleen lopen, samen slapen, samen of alleen eten, genieten van de omgeving, gesprekken, de warmte, de kou, de pijn. Dit alles samen maakt de Camino tot een ongelofelijk vormende ervaring.

Een ervaring die in alle opzichten een meerwaarde vormt voor mijn leven. Een ervaring die ik iedereen gun!

Aanvulling: 

Bij toeval kreeg ik een foldertje van een christelijke organisatie die ook ergens met een terrasje aan de Camino staat. Het begint met een vraag van een jonge pelgrim aan een oude pelgrim: " Wanneer ben je een goede pelgrim? Als je naar huis gaat en zorgt dat je thuis met iedereen compassie kunt hebben."

De zevenentwintigste dag van Portomarin naar Arzua 24 km en een stukmet de bus

Gisteravond hebben we gegeten met Sue en Leny. Het was erg gezellig, maar bovenal ook weer bijzonder. We kwamen aan de praat over de herdenking van 100 jaar geleden de slag bij Gallipoli in Turkije door het leger van Australië en Nieuw-Zeeland. Sue is in Turkije daarbij geweest. Ik weet natuurlijk het een en ander over de Eerste Wereldoorlog, maar de geschiedenis van het derde front in Europa, dat op een drama is uitgelopen, ken ik niet. Was niet een onderwerp in onze geschiedenislessen.  Er schijnen meer dan 50 % van alle jongens gesneuveld te zijn. Deze troepeninzet wordt jaarlijks in Australie en Nieuw-Zeeland herdacht. Anzac day is de naam van dit gebeuren en vindt plaats op 25 april.

De betrokkenheid bij dit gebeuren van Sue, maar ook van Leny is heel groot. Sue' s opa heeft daar gevochten. Leny is 24, maar wist naar mijn idee ook alles over dit onderwerp.

We zagen tijdens het eten nog wat andere Caminobekenden. Omdat we morgen een extra etappe met de bus gaan doen, betekent het dat we deze mensen niet meer gaan zien. Dat betekent ook afscheid nemen.  Tja, ook dat is de Camino. 

Vanmorgen liepen we heel vroeg. Rond 7.30 uur waren we op pad. Ten eerste voor de warmte en ten tweede, omdat we graag met de bus wilden in Palas de Rei om 15.15 uur naar Arzua. We moeten immers helaas een dag inkorten. De route was het eerste stuk niet zo heel mooi. Langs een asfaltweg, die we verschillende keren moesten oversteken. Er werd erg hard gereden, dus ook nog wel gevaarlijk. 

Ook waren de boeren druk. Overal lag gras open en de boeren reden als gekken met hun opraapwagens. Ze zullen wel gewend zijn aan pelgrims op hun wegen. Maar het ging met grof geweld! Morgen voorspellen ze regen, dus er wordt heel hard gewerkt om alle gras droog binnen te krijgen! 

Het tweede gedeelte was mooier en we liepen weer door een glooiend landschap. Het was vandaag veel klimmen en dalen, maar gelukkig was het niet erg warm. De route was ook nog wel lang, 24 km en stond in het boek voor 7.30 uur. Meestal loop ik sneller, maar vandaag klopte het redelijk met het boek. Dus rond 13.40 uur waren we in Palas de Rei. Ik snap niets van de busregeling. Een bus om 13.50 uur, een bus om 15.15 uur en een bus om 18.00 uur. Zeg mij maar wat de logica is. Als ze rekening houden met de siësta, dan kloppen de tijden niet, want tussen 14.00 en 16.00 ligt alles hier in Spanje stil. Sommige winkels openen pas weer om 17.00 uur en zijn dan geopend tot 20.00 uur. Maar waar het dan om gaat?

Ons lukte het om de bus van 13.50 uur te nemen. MijnMaatje vond het erg spannend. Geen bushalte te bekennen. Hij had het opgezocht op internet en we zijn gaan staan waar de dienstregeling aan gaf dat de bus zou komen. Er stond nog een mevrouw en met handen en voeten kon MijnMaatje aan haar vragen of ze op de bus wachtte. En dat deed ze. Ik herinner me dat van Fromista ook. Een 1/4 deel van een a4tje met bustijden op een raam met allerlei affiches. Je heb geen idee of je nou bij een bushalte staat of niet. MijnMaatje wordt hier erg zenuwachtig van. Ik moest ook nog van hem vragen aan de hand van het routeboekje of de bus wel naar Arzua reed. Natuurlijk kwam het helemaal goed.

De bus kwam en ik zei Arzua en de chauffeur snapte het meteen. Zo zie je maar weer op de Camino komt het altijd wel weer goed.

Aan de hand van het routeboekje, zagen we op allerlei punten pelgrims lopen. Ook zonder routeboekje zou je het niet kunnen missen. De pelgrims trekken een spoor door het landschap. Er zijn ontzettend veel mensen onderweg. We zagen complete schoolklassen. Die arme kinderen. Vaak niet met goede schoenen en rugzakken. Voor altijd bedorven voor de Camino.

Rond 14.45 uur waren we in Arzua en er was meer dan genoeg plaats in de herberg. We slapen alleen in een stuk met 20 bedden. We lagen eerst op een andere zaal, maar daar waren de bedden zo erbarmelijk. Vannacht heb ik ook al geslapen met de springveren in mijn ribben. We mochten in deze herberg zelf de bedden kiezen. En we vonden een stuk met volgens mij nieuwe matrassen. Dat is natuurlijk voor een herberg een grote kostenpost als ze 75 matrassen moeten vervangen. 

We hadden nog niet gegeten en daarom eerst naar een bar of een supermarkt. We hadden geluk er was een supermarkt open. Gewapend met een fles wijn, stokbrood, een stuk kaas en een halve kilo doppinda's gingen we weer op weg naar de herberg. Na deze heerlijke lunch een snelle douche. Daarna heb ik het matras maar eens een poosje uitgeprobeerd. Ze slapen geweldig, want ik was wel 2 uur onder zeil.

Uiteraard hadden we ook weer een menu del dia. Menu van de dag. 10 euro. En het was zo geweldig. De beste die we tot nu toe hebben gehad. Een heerlijke salade vooraf. Toen een zalige lasagne. MijnMaatje had een varkenshak, maar dat was ook geweldig lekker. En als toetje Griekse Yoghurt met honing en een koekjesmengsel als versiering.  En een hele fles witte wijn! Salut! 

Spreuk van de dag: Ultreia! (Vooruit!) 

De zesentwintigste dag van Sarria naar Portomarin 22 km

Na deze dag nog 3 wandeldagen voor de boeg. Ongeveer 60 km. Met elkaar heb ik dan rond de 560 km gelopen. Hoewel ik het niet wil, moet ik het onder ogen gaan zien. Het aftellen is toch begonnen. We redden het net niet tot Santiago. Daarom zullen we een etappe met de bus moeten doen. We denken dat we woensdag na het wandelen dat gaan doen. Het gaat om 20 tot 25 km, dus met de bus een kippeneindje. De bus rijdt hier van elke grote plaats naar de volgende en tot slot in Santiago. Zaterdagmorgen zullen we met de eerste bus rond 7 uur naar het vliegveld moeten. En vrijdag willen we ook niet te laat in Santiago aankomen. Ik moet nog weer een ring kopen en de Compostela moeten we halen. We willen nog naar de huiskamer van het Jacobsgenootschap. Dat wordt dus een drukke dag. Het weer blijft goed en dat betekent warm tot zeer warm. Dus eigenlijk geen weer voor mij. Ik heb nog nooit een Camino gelopen met zulk mooi warm weer.

De route was vandaag ook weer schitterend. Glooiend landschap, door kleine dorpjes, groene weiden. Veel bloemen. Ik zag vandaag voor het eerst een bloeiende ridderspoor.

We liepen om 7.30 uur om de warmte wat voor te blijven. Dat is goed gelukt. Tot 10 uur was het redelijk. Ik heb vanaf toen alleen in mijn hemd gelopen. Het is zo'n speciaal ding dat geen vocht op neemt. Dus koel en steeds droog. Heb ik normaal onder mijn t 'shirt aan. Ik liep geweldig. Komt nog van alle pillen, wijn en het slaapmutsje van gisteren. Ik heb vannacht geslapen als een blok beton. MijnMaatje moest me wakker maken.

Het was zo overweldigend mooi en een feest om te lopen. Wat ben ik blij met mijn lijf, dat ik dit kan. Afgezien van zere benen en voeten aan het einde van de dag loop ik deze route toch maar. Gisteren een dagje ziek, maar dat loste zich ook weer op.
Te bedenken dat ik thuis te ziek ben om iets te doen en nu nergens last van heb. Doordat het nu droog is moet ik wat meer niezen. Ze zijn hier ook aan het inkuilen en dat geeft stof.  Ook de eiken bloeien, maar daar heb ik geen last van, afgezien van een enkele niesbui. Ik kom zeer uitgerust en vol extra vitamine D en met goede zin weer thuis.
De problemen met knieën en enkels zien we niet meer. Die mensen zijn misschien gestopt of de problemen zijn over. Wat we wel zien zijn nieuwe blaren. Een groep begint ook te lopen in Sarria. Het is dan 100 km voordat je in Santiago bent. Elke dag twee stempels en je krijgt je Compostela. Je certificaat dat je gelopen hebt. Dat schijnt goed op je CV te staan in Spanje. Je wordt ook van de benen gereden door allerlei mountainbikers. Die doen met groepen bv een weekje fietsen. En dan rijden ze dwars door de lopers heen. De fietsers uit Nederland hebben een eigen route en dat is goed. De mountainbikers hebben geen bel en soms hoor je ze echt niet aankomen. Dat geeft wat taferelen tijdens het lopen. Maar iedereen heeft een goed humeur, dus meestal loopt het wel los.
De nieuwe lopers lopen op gymschoenen en de blaren die we daarvan zien doet mijn de maag omdraaien.

Vandaag zijn we in Portomarin. Dit plaatsje lag eerst beneden bij de rivier. Van de rivier hebben ze een stuwmeer gemaakt en het dorp inclusief kerk is 700 meter hoger weer opgebouwd. Steen voor steen hebben ze bepaalde gebouwen verplaatst.

Vanavond gaan we eten met Sue. Een oudere actieve dame uit Nieuw Zeeland. Ze loopt vanuit Leon. Daar hebben we elkaar getroffen en vandaag zagen we haar weer. Ze is in Europa voor viering van een slag van 100 jaar geleden in Turkije. Daar heeft Engeland gevochten en veel van de jongens uit het Verenigd Koninkrijk moesten daar hun dienstplicht vervullen. Omdat er geen veteranen meer zijn, mochten nu 1000 Nieuw-Zeelanders burgers de plechtigheid bijwonen. Vandaar dat zij hier is en ze heeft er een Camino bij aan vast geknoopt.

Ook Leny gaat mee. Ze is een Australisch meisje van 24. Ik zag haar gisteravond alleen eten. Ze zag er toen zo triest uit. Nu heeft ze het bed naast mij. Mijn blauwe zwaailicht verscheen weer en heb haar ook gevraagd om mee te gaan. Heb vanmiddag al wat met haar gedronken. Haar zusje heeft net haar ongeboren kindje verloren. Bellen en appen is dan toch wat anders dan er zijn. Haar moeder komt naar Barcelona. En ze zouden daar samen wat dagen doorbrengen. Daarna zou ze nog een maand naar Japan. Maar ze heeft nu nergens meer zin aan. Ze heeft gezelschap nodig. Ik vond haar gisteren al zo verdrietig uit zien, kon me toen al bijna niet inhouden om een praatje te maken. Maar het was de eerste avond dat MijnMaatje en ik alleen aten. Het zwaailicht van mij wel toepasselijk. Ze is ambulance chauffeur/verpleegkundige.

Woensdag naar Palas de Rei en dan per bus naar Arzua.   Donderdag lopen we van Arzua naar Pedrouza en vrijdag van Pedruzo naar Santiago!

In navolging van Hape Kerkeling die ook dagelijks een tekst geeft, luidt de tekst vandaag: "Wees de verandering". In het Engels: "Be the change". Deze tekst zagen we ergens onderweg! Hoe toepasselijk.

Onderweg: geluk moet je hebben?

Tijdens de gesprekken op de Camino word ik vele keren geconfronteerd met het begrip "Geluk" dat door menigeen gebruikt wordt. "Wat een geluk dat er nog een plekje vrij is." "Ik had het geluk dat een opdracht niet doorging en daarom kon ik weg." "Als ik hier in loop in de zon en vrij van alles wat een beroep op me doet ben ik gelukkig." "Gelukkig kon ik mijn zaak goed verkopen, maar ja wat moet je zonder werk of zond doel?"

Wie ben ik om te schrijven over geluk? Dat vraag ik me af. Elke avond doe ik een poging, maar dan komt er toch weer wat anders op in mijn hoofd, dat eenvoudiger is te beschrijven.  En wat heb ik nu over geluk eigenlijk te melden. Sinds de gesprekken die Villamayor de Monjardin speelt dit door mijn hoofd. Als ik de dagen in het hier en nu bekijk dan ben ik een gelukkig mens. Vrij, elke dag een bed, genoeg te eten, de zon schijnt, geen hooikoorts, dan mag je je toch een gelukkig een mens noemen. Als iemand na de Jezusmeditatie vraagt om een "hug" dan ben je blij dat je die mag geven. Nu is het knuffelgehalte hier in Spanje wel hoog en moet ik daar als calvinistische noordeling wel aan wennen. Maar sinds de jaren van oefening hier in Spanje, gaat ook dat me beter af.
Een dag gelopen zonder pijn en met mensen aan de praat die allemaal toch hun levensverhaal hebben, is het leven goed te noemen. Dan mag je je gelukkig prijzen dat je gezond bent en het geld hebt om dit te kunnen doen.

Ik sprak met een hospitalero over geluk, met name over de maakbaarheid van geluk. Is geluk maakbaar, heb je zelf invloed of overkomt het je? Regelmatig zie ik: 10 stappen tot geluk. En natuurlijk lees ik dat dan.  Dat wil toch iedereen: Gelukkig zijn! Je zou uit de tekst kunnen afleiden, dat je dus geluk zelf kunt regelen. Je volgt het stappenplan en het kan niet mislukken. En als het wel mislukt dan ligt dat aan je zelf. En dan voel je je nog ellendiger als te voren.
Volgens mij zit het niet zo met geluk. De wereld is niet maakbaar. De dingen over komen je ook. Voor een deel kun je niets doen aan ziekte of verlies van werk. Hoe je met de dingen omgaat wel. Dat is volgens mij wel een keuze. Je kunt blijven "hangen" in verdriet. Soms kun je er zelf niet uitkomen. Dan heb je mensen nodig die je helpen om uit je verdriet of boosheid te stappen.

Maar dat is niet altijd makkelijk in een wereld waarin het lijkt dat alles mogelijk is of dat je "recht" hebt op dingen. Dat gevoel maakt misschien dan mensen moeilijk om kunnen gaan met teleurstelling. Je verzekerd je voor brand, je regelt een nieuwe neus en dan krijg je kind met een probleem. Of je eigen zaak loopt niet zoals gedacht. Een probleem dat je niet zelf kunt oplossen.

Misschien dat we in deze tijd vergeten zijn, door ons gevoel van maakbaarheid, dat dingen je ook toevallen, dat je "geluk moet hebben".

Geluk is ook iets wat je moet leren zien. Het zit niet in grote dingen. De prachtige bloemen aan de kant van de weg! Een fijn gesprek met iemand.
En er bestaat niet zoiets als 24 uur geluk, denk ik.  Als geluk normaal was, zou je het niet meer ervaren als geluk.

Every day may not be good,

but there is something good in every day!

De vijfentwintigste dag van A Balsa naar Sarria 17 km

Halverwege de nacht werd ik wakker met hoofdpijn. Dat heb ik thuis ook wel eens. Niet zo vaak. Met een paracetamol en een uurtje slaap gaat het wel weer over. Om in een slaapzaal met meerdere slapers te gaan rommelen in je rugzak doe je ook niet. Het gevolg was dat ik rond 7 uur het niveau migraine had bereikt. En dan is het echt de Camino. Een van de medegasten is een huisarts en had wat spullen bij zich.  Na twee zetpillen, een voor de hoofdpijn en een voor de misselijkheid, liep ik toch om 8 uur. Langzaam en proberen vooral in de schaduw te lopen, kwam ik opgang.

Rond een uur of 10 was de hoofdpijn niet weg, maar te hanteren. Na een sinaasappelsap, aan koffie moest ik nog niet denken, en een tortilla, viel ik warempel op mijn stoel op het terras is slaap. Na een kwartiertje slaap was ik herboren.  Nou ja herboren, ik was weer zover om verder te lopen. We waren van plan om wat verder te lopen dan Sarria. We hebben eigenlijk net niet genoeg dagen om alle routes te lopen. En als we nu elke dag wat extra's doen gaat het misschien toch lukken. Dat plan moeten we laten varen, want het is warm, erg warm. En door de late start en de lange pauze is het 14.00 uur als we Sarria bereiken. Ik ben dan eigenlijk al weer afgeserveerd. Vervolgens nog anderhalf uur lopen in de warmte is geen optie meer.

Onderweg zien we steeds spruitjesplanten, maar dan met een hele lange steel. We vragen ons al een aantal jaren af wat dit nu eigenlijk is. Als je thuis bent vergeet je dit weer na te vragen of nog eens op te zoeken op internet. Is het voor het zaad of is zo. Ze zijn volgens ons winterhard. Want anders kunnen ze nog niet zo groot zijn. In eens bedenk ik me, zou het voor de Galicicische soep zijn? Dat is een soep van aardappelen met bouillon. Verder zitten er groene blaadjes in. Ik dacht dat het misschien wel spinazie was of brandnetelbladeren. We vragen dit na en inderdaad de koolbladeren worden gebruikt voor de soep. Een raadselontsluiert.

We nemen afscheid van Diane die samen met MijnMaatje in het vliegtuig zat. Ze gaat nu echt alleen verder. Ze heeft ook dagen alleen gelopen, maar we zagen elkaar 's avonds in de herberg wel steeds. Zij heeft een dag langer dan wij en kan alle routes lopen. Vandaag neemt ze echter een hotel in een dorp verder op.
We nemen nog samen een drankje. Diane koffie en wij een glas witte wijn. Dat had ik natuurlijk niet moeten doen. De wijn steeg me gelijk naar het hoofd en lichtelijk beneveld zeggen we elkaar "tot ziens". Een uurtje later Appte ze al dat ze in haar hotel zat

Ik lag inmiddels "laveloos" in bed. Na een uurtje slaap, een broodje en een douche trek ik bij. We zitten in een prachtige herberg. Met een mooi zonnig terras. Ik wil graag weer wat schrijven en niet alleen reisverslagen. Door de vele ontmoetingen en gesprekken kom ik bijna niet aan schrijven en breien toe. Gisteren hadden we geen wifi. Heb wel een verhaal gemaakt en dat wil ik graag samen met het nieuwe stukje op mijn blog plaatsen.  Ik installeer me op het dakterras. Houdt dat echter maar een half uurtje vol, want het is te warm.

Als ik terugkijk hebben we elke avond volgens mij nog met andere mensen gegeten. En dat is heel erg leuk en bijzonder. Sarria is een grote stad en er zijn veel mensen. In onze herberg is het erg rustig. En er zijn geen bekenden. Dat betekent dat we vanavond samen eten zonder anderen. Dat is ook goed. En op een terrasje. Dat is ook bijzonder want ook dat hebben we deze Camini nog niet gedaan. Het weer is heel erg goed. Dit weer heb ik nog nooit eerder gehad. Zoveel zon en zo warm. Overdag is het me gauw te veel, maar 's avonds is het heerlijk.

MijnMaatje heeft inmiddels al een terras gezocht met schaduw en zit al aan de witte wijn en heeft zijn boek "Ik ben er even niet" van Hape Kerkeling over zijn Camino in 2001 bij zich. Lezen op een terras is niets voor MijnMaatje. Er gebeurt te veel om hem heen, maar af en toe word ik getrakteerd op een stukje uit het boek. Hape sluit zijn dagverslag af met een inzicht van de dag: "Een echte weg neemt niemand gevangen." We hebben het erover wat dit precies inhoud. We komen tot de conclusie dat het kan betekenen dat je principieel moet zijn maar niet zo dat je je het je ruimte om te leven beneemt. Een mooi einde van een Camino dag.

De vierentwintigste dag van O Cebreiro naar A Balsa 22 km

Inderdaad vanmorgen ging om 5.15 uur de wekker en de eerste Spanjaarden vertrokken. Op zich niet erg, maar als het dan ook nog lang duurt voordat ze weg zijn wordt het vervelend. Mijn methode van sjaal en de muts van de slaapzak en de oordoppen met een luisterboek maakten dat ik toch nog weer in slaap viel. Ik werd wakker van het tikken op mijn schouder. Ik lag naast een Spanjaard en ik dacht ik hou me slapend. Ik had geen zin aan Spaanse contacten op de vroege morgen. Maar het was MijnMaatje die op mijn schouder tikte. Het was 6.45 uur en we willen weer vroeg lopen, omdat het warm gaat worden. Om 7 uur liepen we, zonder ontbijt. Die willen we onderweg wel gaan scoren. MijnMaatje vond het toch nog wel lang duren en voorzag ons al lopende van een banaan en een Nederlandse müslikoek.

Na het ontbijt zag ik tot mijn grote vreugde Wouter weer. Met hem en Vincent heb ik samen in een herberg gezeten. We hebben samen gepraat en gegeten. Een van de bijzonderste avonden in een herberg. Het was erg leuk om te horen hoe het hem was vergaan. Hij had nog twee dagen gelopen met Vincent. Maar deze maakte langere afstanden.

Diane loopt vandaag alleen, maar zullen we haar in de herberg treffen. Wij zijn van plan om naar de herberg El Beso in A Balsa te gaan. Wouter sluit bij ons aan en we lopen samen verder op. Het is een warme dag en ik ben blij dat de route niet te ver is.

Na een stop in Triacastela voor een lunch en geld gaan we voor de laatste kilometers richting A Balsa. Verscholen in het groen ligt het dorpje. Drie huizen of zo. Een van de huizen is de herberg van Martijn en Jessica. In de herberg is het heerlijk koel. In de tuin is het helder groen en de zon schijnt heerlijk. In hun bos hangen 3 hangmatten. Ik heb er heerlijk in gelegen. Lekker weer voor een lange zomer zondagmiddag. We drinken samen wat cider en Yvonne, een Amerikaans meisje, heeft onderweg walnoten gekregen. Wij hebben nog doppinda's en samen maken we er een feestje van.

De herberg is erg authentiek en de douches zijn, zeg maar gewoon, naturel. Leistenen met cement. Erg bijzonder om te zien. Je moet ecologische zeep van de herberg gebruiken, want het water komt uit de bergen en het afvalwater gaat weer de bergen is. Aan de tuin mag nog wel wat gebeuren. Dat is nog een woestenij.

We waren hier vorig jaar ook. De baby is inmiddels 14 maanden en loopt al. Buiten is voor haar een probleem. Overleg liggen stenen en overal staan brandnetels en andere bloemen die niet goed zijn voor een peuter. Woon je buiten af en kan je kind nog niet alleen buiten spelen. Even een jaartje ouder en dan kan het.

Het is erg gezellig in de herberg. We zijn, en dat is een uitzondering, met 5 Nederlanders. Dat heb ik deze Camino zelden gezien.  Verder 1 Fransman, 1 Amerikaans meisje, 1 Italiaans meisje. We eten binnen. Een salade van allerlei groenten, brood met iets lekkers, pasta met tomaten en kaas en cake na. Gewoon erg lekker. Maar de gesprekken waren bovenal weer erg geweldig. Wat is dit toch een bijzonder gebeuren. Dat mensen zo met elkaar vertrouwd zijn.  Ook weer een dag met een gouden randje.

De drieëntwintigste dag van Vega del Valcare naar O Cebreiro 16 km

Hoewel de bedden heerlijk fris waren en de ruimte lekker koud was, wilde het met de slaap niet zo lukken. Halverwege de nacht mijn luisterboek maar aangedaan. Het zou mooi weer worden en we

moeten klimmen, dus we moeten niet te laat op pad, hoewel ik volgens mij wel tot de middag kan slapen. Ik sta nooit met tegenzin op tijdens de Camino. Ben altijd weer nieuwsgierig wat de dag gaat brengen. Tijdens het lopen is het wel eens anders. Dan denk ik: dit doe ik nooit meer. Maar als ik bij de herberg ben en gedouched heb is het al weer over. Ik denk wel aan huis, maar het nog geen enkele behoefte om te gaan af tellen. Het Caminoleven bevalt me uitstekend! Altijd op Camino zal saai worden, maar tot nu toe is het goed.

Bij de bakker, waar 10 gasten met 4 mensen werden bediend en we nog een kwartier moesten wachten, hadden we een ontbijt. Dat is de Camino. In Nederland zouden we dat direct anders organiseren. Maar dat is ook de charme.

De wandeling is schitterend. Je loopt door een dal omhoog. En dat omhoog lopen is nou net het venijn. Na een een goed uur begint het echte klimwerk en na 5 minuten ben ik al nat van het zweet. Na drie kwartier is er een dorpje en we nemen een kop koffie. Dan hebben we nog zo'n ruk te gaan. Na een poos sta ik trillend op mijn benen. Het is inmiddels ook half twaalf en ik moet nu echt eten. Warmte, inspanning en geen eten maakt altijd dat ik niet meer aanspreekbaar ben. Maar na een half stokbrood met kaas ben ik er weer. Dan gaan we voor de laatste etappe. 

Rond 13.00 uur zijn we bij de herberg. We zijn een van de eersten. Het dorp is een groot museum met Spaanse plaggenhutten. Het is leuk om hier de middag door te brengen. Ik tref er weer mijn Spaanse kookvriendin. Ook allerlei vrouwen die ik al eens heb ontmoet zijn hier voor de nacht. Het is een grote reünie. Het is wel leuk om ieders belevenissen te horen. 

In het dorpje zijn souvenierswinkeltjes. Het probleem is dat je niets kunt meenemen. Dochterlief appte dat MijnMaatje iets voor Moederdag moest kopen. Dat is gelukt. Een ring van paars leer met een schelp. Ben er blij mee.

In de kerk treffen we de zingende Franse vrouwen weer. Ze zijn nu met z'n negenen. Ze zingen weer samen. Het is wel jammer dat de kosteres de Taize muziek niet even uit zet. Het is wel ontroerend. Ze zingen met veel overtuiging! We gaan vanavond naar de mis. Misschien dat er iets te zingen valt. 

We treffen nog een Nederlander. Hij is15 januari vertrokken vanuit Nederland.  Moet nu nog 6 dagen. In Nederland, België en Frankrijk geen pelgrim getroffen. Dat is hier wel anders. Ik zit nu voor de herberg te typen. De herberg is erg groot. Ik denk wel 170 plaatsen en is compleet vol. Ook de hotels zijn vol. Het is weekend. Misschien dat dat iets uitmaakt. Wij liggen op een zaal met Spanjaarden. Nadeel is dat je bijna niet met hun kunt praten. Door hun manier van praten hebben ze altijd erg veel kabaal om zich heen. Ze staan vroeg op en doen er eindeloos over om weg te gaan. Maar wij boffen nog. Onze andere Nederlandse wandelmaatje ligt in de grote zaal. ' s Avonds komt de hospitalera controleren en tot mijn grote verbazing krijgt iemand fiks door de benen dat zij het raam open heeft gezet. 24 volwassen mensen op een zaal zonder open raam of deur!